ANALIZA PRAWNA W KONTEKŚCIE PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH W ZWIĄZKU Z REALIZACJĄ OBOWIĄZKÓW W OPARCIU O USTAWĘ O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH A TAKŻE PRZEPISÓW O TAJEMNICY SKARBOWEJ ORAZ RODO

Dokonując analizy obowiązujących przepisów prawa w kontekście wypełnienia obowiązków ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i tajemnicy skarbowej należy zauważyć, po pierwsze, iż art. 6ka ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Co oznacza, że na podmiocie odbierającym odpady ciąży ustawowy obowiązek powiadomienia właściciela nieruchomości.

Obowiązek dokonania powiadomienia powinien zostać wykonany niezwłocznie po stwierdzeniu faktu niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych i przyjęciu ich jako niesegregowanych (zmieszanych), przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z wyrokiem NSA z 19.05.2025 r., III FSK 1368/24, LEX nr 3885929 „Nie ma podstaw twierdzenie, że obowiązek poinformowania właściciela nieruchomości o odbiorze odpadów zmieszanych wynikający z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zostaje spełniony poprzez naklejki informacyjne na pojemnikach o wadliwej segregacji.  Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w którym potwierdzono, że powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów i przyjęciu tych odpadów jako niesegregowalne (zmieszane) odpady komunalne jest jednym z warunków wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia opłaty podwyższonej. Obowiązujące przepisy nie określają formy i terminu tego powiadomienia. Powinno zostać dokonane w sposób, który pozwala na weryfikację wypełnienia tego warunku przez organ administracji, niezwłocznie po stwierdzeniu faktu niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, przed wszczęciem postępowania administracyjnego (wyroki, sygn. akt: III FSK 803/22; III FSK 804/22; III FSK 806/22; III FSK 807/22 oraz z 8 lutego 2023 r., III FSK 730/22)”.

Natomiast art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi:  w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w  art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego – zarządowi związku międzygminnego.

Wskazać należy, że art. 6ka ust. 1 nie dotyczy opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a jedynie przesłanek zaklasyfikowania odpadu jako niesegregowanego (zmieszanego), a więc w naszej ocenie nie stosuje się w tym przypadku przepisów o tajemnicy skarbowej.

W przeciwnym przypadku nie byłoby możliwe prawidłowe wykonywanie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jednocześnie należy wskazać, że przepisy Ordynacji podatkowej nie mogą być uznane za lex specialis względem przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jeżeli prowadziłoby to do wyłączenia lub ograniczenia możliwości realizacji obowiązków wynikających z tej ustawy.

W przypadku braku możliwości przekazania podmiotowi odbierającemu odpady danych osobowych w postaci: imion i nazwisk oraz adresów nieruchomości, podmiot odbierający odpady komunalne nie może skutecznie zawiadomić właścicieli nieruchomości, co uniemożliwia wszczęcie postępowania w sprawie wysokości opłaty. Warunkiem wszczęcia przez organ postępowania na podstawie art. 6ka ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminnie, a następnie wydania decyzji, o której mowa w art. 6ka ust. 3 ww. ustawy, jest powiadomienie przez podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Brak takiego powiadomienia uniemożliwia podjęcie działań określonych w tych przepisach. W sytuacjach w których brak jest prawidłowego powiadomienia właściciela nieruchomości istnieją podstawy do uchylenia decyzji o nałożeniu opłaty z zastosowaniem podwyższonej stawki.

W przedmiotowej sytuacji w kontekście danych osobowych należy zważyć, że po pierwsze do obowiązkowych zadań gminy zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733 z późn. zm.) należy m.in. utrzymanie czystości i porządku w gminach, tworzenie warunków do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na terenie gminy, obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi; nadzorują gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Po drugie zgodnie z RODO – administrator określa ustala cele i sposoby przetwarzania danych osobowych.

Tak, więc Gmina powierza wykonywanie zadania odbioru odpadów komunalnych zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co oznacza, de facto, że ona określa cel i sposób przetwarzanych danych w ramach tego procesu. W związku powyższym przekazanie danych w postaci imienia i nazwiska oraz adresu właściciela nieruchomości służy realizacji ustawowych obowiązków (właściwego powiadamiania zgodnie z art. 6 ka ust. 1 ww. ustawy). Należy uznać, iż podmiot odbierający odpady nie miałby możliwości właściwie realizować nałożonych ustawowo obowiązków bez tych danych osobowych. Ponadto na płaszczycie przepisów RODO dane będzie przetwarzał w związku z realizacją umowy, w zakresie wskazanym przez przepisy prawa i na polecenie administratora.

Biorąc pod uwagę treść przytoczonych przepisów, w przedstawionej sytuacji w naszej ocenie zasadne jest zawarcie umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych, ponadto należy pamiętać o prawidłowym zweryfikowaniu podmiotu przetwarzającego, szczególnie uwzględniając art. 28 ust. 1 RODO.